Okres okołomenopauzalny to dla wielu kobiet czas intensywnych zmian – zarówno fizycznych, jak i emocjonalnych. Huśtawki hormonalne, zaburzenia snu, wahania nastroju, uderzenia gorąca czy obniżona energia to tylko część objawów, które mogą znacząco wpływać na codzienne samopoczucie. W poszukiwaniu wsparcia kobiety coraz częściej sięgają po rośliny lecznicze, które dzięki bogactwu substancji aktywnych naturalnie wspomagają organizm w odzyskaniu równowagi. Jedną z takich roślin jest cykoria podróżnik (Cichorium intybus L.) – niepozorna bylina o błękitnych kwiatach, rosnąca przy drogach, polach i łąkach, a skrywająca niezwykły potencjał prozdrowotny.

Cykoria podróżnik w fitoterapii

Cykoria podróżnik należy do rodziny astrowatych (Asteraceae), która obejmuje wiele znanych roślin leczniczych, takich jak rumianek, nagietek czy ostropest. Jej łacińska nazwa Cichorium intybus nawiązuje do dawnego zwyczaju stosowania rośliny jako pokarmu i środka wspierającego trawienie.

Naturalnie występuje w Europie, Azji Zachodniej i Afryce Północnej, ale obecnie spotkać ją można niemal na całym świecie. Od stuleci była ceniona nie tylko jako surowiec zielarski, lecz także jako roślina jadalna – młode liście trafiały do sałatek, a korzeń, po uprażeniu, stosowano jako zamiennik kawy. Dziś cykoria uprawiana jest również przemysłowo, m.in. we Francji, Belgii i Polsce, gdzie docenia się ją zarówno w fitoterapii, jak i w przemyśle spożywczym.

Cykoria podróżnik- najcenniejsze składniki aktywne

W fitoterapii wykorzystuje się przede wszystkim korzeń cykorii (Cichorii radix), rzadziej ziele i kwiaty. Najcenniejszym składnikiem aktywnym jest inulina – naturalny polisacharyd o działaniu prebiotycznym, który wspiera florę jelitową, poprawia wchłanianie minerałów i reguluje gospodarkę glukozowo-lipidową.

https://estrobalans.pl/jak-lagodnie-odzyskac-rownowage-w-swiecie-pelnym-obowiazkow-i-hormonow/

Oprócz inuliny, korzeń cykorii zawiera:

  • seskwiterpenowe laktony (np. laktucyna, laktukopikryna) – o działaniu przeciwzapalnym i żółciopędnym,
  • kumaryny, flawonoidy i kwasy fenolowe – antyoksydanty neutralizujące wolne rodniki,
  • witaminy (m.in. C, B1, B2) i minerały (magnez, potas, cynk),
  • gorzkie substancje wspierające trawienie.

Jak cykoria wspiera kobietę w okresie okołomenopauzalnym?

https://herbeo.pl/klimakterium-wszystko-co-powinnas-wiedziec-o-menopauzie

  1. Regulacja metabolizmu i masy ciała

W okresie menopauzy zmiany hormonalne mogą prowadzić do spowolnienia metabolizmu i łatwiejszego przybierania na wadze. Inulina z cykorii wspomaga pracę jelit, poprawia wchłanianie wapnia i magnezu, a także pomaga w regulacji poziomu cukru i cholesterolu. To szczególnie istotne dla kobiet, które w tym czasie są bardziej narażone na rozwój insulinooporności czy chorób sercowo-naczyniowych.

  1. Wspomaganie zdrowia jelit i odporności

Mikrobiota jelitowa odgrywa ogromną rolę w równowadze hormonalnej i odpornościowej organizmu. Inulina działa jak naturalny prebiotyk, stymulując wzrost dobroczynnych bakterii (Bifidobacterium, Lactobacillus). Dzięki temu poprawia się trawienie, przyswajanie składników odżywczych i ogólne samopoczucie.

  1. Detoksykacja i wsparcie wątroby

Gorzkie substancje obecne w cykorii pobudzają wydzielanie soków trawiennych i żółci, wspierając wątrobę – kluczowy narząd odpowiedzialny za metabolizm hormonów. Lepsza praca wątroby to skuteczniejsze usuwanie zbędnych metabolitów, a tym samym łagodniejsze przechodzenie przez wahania hormonalne.

https://herbeo.pl/osteoporoza-cicha-epidemia-u-kobiet-w-okresie-menopauzy

  1. Antyoksydacyjna ochrona komórek

W okresie okołomenopauzalnym nasila się stres oksydacyjny, przyspieszający procesy starzenia skóry i zwiększający ryzyko chorób przewlekłych. Związki fenolowe i flawonoidy z cykorii chronią komórki przed wolnymi rodnikami, wspomagając zdrowie skóry, serca i naczyń krwionośnych.

  1. Wsparcie nastroju i jakości snu

Badania wskazują, że związki obecne w cykorii, w tym seskwiterpenowe laktony, mogą wykazywać działanie uspokajające w modelach doświadczalnych. Trwają obserwacje nad ich potencjałem wspierania jakości snu i równowagi emocjonalnej, zwłaszcza w okresach napięcia i bezsenności. To szczególnie cenne dla kobiet, które w tym czasie doświadczają bezsenności, napięcia i obniżonego nastroju.

Cykoria w tradycji i współczesności

Dawniej cykoria była rośliną towarzyszącą ludziom w codziennym życiu. W średniowieczu uznawano ją za „zielsko otwierające wątrobę”, stosowane przy niestrawnościach, bólach brzucha i gorączce. W XIX wieku, gdy kawa była towarem luksusowym, prażony korzeń cykorii stał się jej popularnym substytutem – aromatycznym, ale pozbawionym kofeiny.

Dziś cykoria wraca do łask w nowej odsłonie – jako składnik suplementów diety wspierających metabolizm, zdrowie jelit, a także jako element fitoterapii dedykowanej kobietom w okresie menopauzy.

Jak stosować cykorię?

  • Kawa z cykorii – naturalny napój bezkofeinowy, idealny dla kobiet, które chcą ograniczyć kofeinę i wspierać układ pokarmowy.
  • Standaryzowane ekstrakty korzenia cykorii w kapsułkach, często łączone z innymi roślinami wspierającymi metabolizm i równowagę hormonalną. Dobrym przykładem takiej synergii jest formuła EstroBalans – preparat oparty na 8 aktywnych składnikach roślinnych, opracowany specjalnie z myślą o kobietach w okresie premenopauzy, menopauzy i postmenopauzy. Dzięki odpowiedniej standaryzacji ekstraktów z czerwonej koniczyny, niepokalanka, wspiera łagodzenie typowych objawów, takich jak uderzenia gorąca, nadmierne pocenie się czy wahania nastroju, a jednocześnie pomaga w utrzymaniu prawidłowej masy ciała i zdrowych kości.

Cykoria podróżnik to roślina, która – choć często mijana przy drogach bez większej uwagi – może stać się sprzymierzeńcem kobiet w okresie okołomenopauzalnym. Wzmacnia metabolizm, wspiera jelita i wątrobę, działa przeciwutleniająco i łagodnie uspokajająco. Jej błękitne kwiaty kryją w sobie mądrość natury, przypominając, że wsparcie w tym wyjątkowym czasie można odnaleźć w roślinach znanych od pokoleń.

 

Informacje podane na tej stronie służą wyłącznie celom edukacyjno-informacyjnym i nie powinny być użyte do diagnozowania lub leczenia jakiejkolwiek choroby czy schorzenia. W przypadku konieczności diagnozy lub leczenia należy skonsultować się z lekarzem.

 

Bibliografia:

1. Asadbeigi M, Mohammadi T, Rafieian-Kopaei M, Saki K, Bahmani M, Delfan B, Traditional effects of medicinal plants in the treatment of respiratory diseases and disorders: an ethnobotanical study in the Urmia, Asian Pac.J.Trop.Med., 7(1), 2014, S364-S368
2. Cavin C, Delannoy M, Malnoe A, Inhibition of the expression and activity of cyclooxygenase-2 by chicory extract, Biochem Biophys Res Commun., 327(7), 2005, 742-749.
3. Ahmed B, Al-Howiring TA, Siddiqui AB, Antihepatotoxic activity of seeds of Cichorium intybus L., J.Ethnopharmacol., 87(3), 2003, 237-240.
4. Kaur N, Gupta AK, Application of inulin and oligofructose in health and nutrition, J Biosci., 27(7), 2002, 703- 714.
5. Zhu, X.; Yao, Y.; Li, X.; Dong, J.; Zhang, A. Alteration of GABAergic signaling is associated with anxiety-like behavior in temporal lobe epilepsy mice. Prog. Neuro-Psychopharmacol. Biol. Psychiatry 2019, 93, 141–148.
6. Zhao, Y.; Zhang, Y.; Luo, Y.; Chen, F.; Qiang, M.; Liu, M.; Pan, R.; Chang, Q.; Wang, N.; Usmani, M.W.; et al. Anxiolytic Effects of Cichorium intybus L. Oligo-Polysaccharides by Modulating Gut Microbiota, Neuronal Signaling Pathways, and Neuroinflammation in Chronic Sleep Deprivation-Stressed Mice. Foods 2025, 14, 1859.